William Szekspir/Shakespeare "ROMEO I JULIA".

 Biografia autora:

William Shakespeare, inaczej William Szekspir, narodzony najprawdopodobniej dnia  23 kwietnia 1564, ochrzczony trzy dni później- zmarł 26 kwietnia, a według starego i nowego porządku (n.st) zmarł 3ciego maja  1616, przeżył na tym świecie około 52  lat.

Najwybitniejszy poeta, dramaturg, aktor pochodzenia z Wielkiej Brytanii(Anglii).

Napisał około 40 sztuk teatralnych, 154 sonetów, a także wiele innych gatunków, chociaż wśród naukowców, jeśli chodzi o dzieła Szekspira, są one przedmiotem do ciągłej debaty jest ich chronologiom, a nawet była rozważana kwestia autorstwa nie których dzieł poety.

Najpopularniejsze dzieła Williama Szekspira.

- Kroniki: "Król Jan", "Henryk VI, części 1-3".

- Komedie: " Wieczór trzech króli", "Burza".

- Tragedie: " Romeo i Julia", " Hamlet".

Lektura: "Romeo i Julia".

- Co autor chciał przekazać w książce, jaki miała mieć przekaz?

W książce zostało ukazane miłość, poświęcenie młodych osób. Autor chciał przekazać, m.in. to ,że nie powinno się patrzeć na innych, na przeciwności losu, tylko wszystko co dana osoba ma w środku, czy jest godna swojego zainteresowania. Głowni bohaterowie udowodnili, że ludzki opór i uczucia są silniejsze niż skłócone rodziny.

Bohaterowie:

a.) Pierwszoplanowi:

1.) Romeo Monteki,

2.) Julia Capulet.

b.) Drugoplanowi

1.) Monteki i jego żona.

2.) Capulet i jego żona.

3.) Merkucjo (krewny księcia, przyjaciel Romea).

4.) Tybalt (Bratanek pani Capulet).

5.) Niania Julii.

6.) Parys (krewny księcia).

7.) Benvolio (siostrzeniec pana Monteki, przyjaciel Romea).

8.) Brat Wawrzyniec/ inaczej Ojciec Laurenty (franciszkanin).

9.) Książe Escalus (książę Werony).

10.) Samson (słucha Kapuletów).

11.) Grzegorz (sługa Kapuletów).

12.) Baltazar (sługa Monetkich).

13.) Abraham (sługa Monetkich).

Miejsce akcji: Werona/ Mantui. 

Przez większość część powieść akcja odbywa się w Weronie, autor dopiero w czwartym akcie na krótko splata wydarzenia bohaterów w Mantui. Dokładnie wtedy jak Romeo dowiaduje się o śmierci ukochanej. 

Autor ukazuje nam piękno Włoch przez opisy bohaterów (np ulice, ogród Capuletów i inne).

Czas akcji:  Trwa pięć dni- od poniedziałkowego poranka do piątkowego świtu- trwa lato.

Streszczenie tragedii: 

Akt I

PROLOG.

Miejsce akcji: ---

Czas akcji: ---

Zdarzenie: pieśń chóru.

SCENA 1.

Miejsce akcji: Werona, pałac miejski.

Czas akcji: niedziela rano (ok. dziewiątej).

Zdarzenie: dochodzi do sprzeczki i bójki między służącymi z obu zwaśnionych domów.

SCENA 2.

Miejsce akcji: ulica.

Czas akcji: rano.

Zdarzenie: Romeo dowiaduje się o balu w domu Kapuletów.

SCENA 3.

Miejsce akcji: komnata w domu Kapuletów.

Czas akcji: wieczór.

Zdarzenia: Julia przygotowuje się do wieczorowego balu.

SCENA 4.

Miejsce akcji: ulica.

Czas akcji: wieczór.

Zdarzenie: Romeo przybywa na bal.

SCENA 5.

Miejsce akcji: wielka komnata w domu Kapuleta.

Czas akcji: wieczór i noc.

Zdarzenie: bal- Romeo poznaje Julię i zakochuje się w dziewczynie w wzajemnością.

Akt II

PROLOG.

Miejsce akcji: ---

Czas akcji: ---

Zdarzenie: pieśń chóru.

SCENA 1.

Miejsce akcji: ogród Kapuleta.

Czas akcji: ta sama noc, do świtu.

Zdarzenie: Romeo i Julia wyznają sobie miłość.

SCENA 2.

Miejsce akcji: cela ojca Laurentego.

Czas akcji: Poniedziałek, świt.

Zdarzenie: Romeo prosi zakonnika, by udzielił jemu i Julii ślubu.

SCENA 3.

Miejsce akcji: ulica.

Czas akcji: świt.

Zdarzenie: Romeo spotyka się z piastunką, przez którą zawiadamia Julie o ich ślubie.

SCENA 4.

Miejsce akcji: ogród Kapuleta.

Czas akcji: dzień, koło południa.

Zdarzenie: piastunka przekazuje Julii wiadomość o ślubie.

SCENA 5. 

Miejsce akcji: cela ojca Laurentego.

Czas akcji:  popołudnie.

Zdarzenie: w celi ojca Laurentego dochodzi do spotkania Romea i Julii.

Akty I i II mają niewątpliwie charakter komediowy; czytelnik myśli/przypuszcza o szczęśliwym zakończeniu dramatu, gdyż wszelkie wydarzenia, które przestawił Szekspir zwiastują zakończenie o charakterystycznym komediowym akcencie.

W aktach:  I i II.

Romeo poznaje Julię w której się zakochał z wzajemnością. Młodzi zdecydowali się na szybki ślub, który został zrealizowany potajemnie, przy tym mając swoich sprzymierzeńców- Romeo swoich przyjaciół Benwolia i Merkucja, Julia oddaną piastunkę, oboje zaś- cieszącego sie w Weronie wielkim autorytetem ojca Laurentego.

Akt III

SCENA 1.

Miejsce akcji: plac miejski w Weronie.

Czas akcji: ten sam dzień, po południu (godzina później).

Zdarzenie: w czasie sprzeczki Tybalt zabija Merkucja, a w chwilę potem sam ginie z rąk Romea. Książe Eskalus skazuje młodego Romea na wygnanie.

SCENA 2.

Miejsce akcji: ogród Kapuleta.

Czas akcji: popołudnie.

Zdarzenie: Julia dowiaduje się od piastunki o śmierci Tybalta z ręki Romea.

SCENA 3.

Miejsce akcji: cela ojca Laurentego.

Czas akcji: wieczór.

Zdarzenie: zakonnik doradza młodzieńcowi, by udał się na wygnanie zaraz po pożegnaniu z Julią.

SCENA 4.

Miejsce akcji: pokój w domu Kapuletów.

Czas akcji: noc.

Zdarzenie: stary Kapulet namawia hrabiego Parysa, by w najbliższy czwartek ożenił się z Julią.

SCENA 5. 

Miejsce akcji: komnata Julii.

Czas akcji: wtorek, świt.

Zdarzenie: rodzice oznajmiają Julii swą decyzje o jej ślubie. Na odmowę Julii reagują groźbami.

W akcie: III.

Autor wplątał kilka dramatycznych zwrotów akcji, każdy z nich ( każdy kolejny) komplikował sprawy bohaterów oraz powodował zwrot akcji.

W niepotrzebnym sporze ginie wierny druh Romea- Merkucjo. Przez to uniesionym gniewem Romeo pozbawia życia Tybalta, skazując się przy tym na wygnanie. Stary Kapulet namawia hrabiego Parysa, krewnego księcia Eskalusa, by ożenił się z jej córką- Julią w najbliższy czwartek.

Kolejnym wydarzeniem jest utrata kolejnego sprzymierzeńca- po stronie stronie rodziców Julii stawia się jej piastunka, która zachęca tytułową bohaterkę do powtórnego małżeństwa, czyli przy tym samym do krzywoprzysięstwa.

Akt IV

SCENA 1.

Miejsce akcji: cela ojca Laurentego.

Czas akcji: ten sam dzień.

Zdarzenie: Julia otrzymuje od zakonnika Flakonik z miksturą, dzięki której zapadnie w sen podobny do śmierci.

SCENA 2. 

Miejsce akcji: sień w domu Kapuleta.

Czas akcji: wieczór.

Zdarzenie: Julia udaje przed rodzicami, że wyjdzie za mąż za hrabiego Parysa.

SCENA 3.

Miejsce akcji: sypialnia Julii.

Czas akcji: noc.

Zdarzenie: Julia wypija truciznę.

SCENA 4. 

Miejsce akcji: sień w domu Kapuleta.

Czas akcji: środa, trzecia nad ranem.

Zdarzenie: Pani Kapulet nakazuje obudzić Julię.

SCENA 5.

Miejsce akcji: sypialnia Julii.

Czas akcji: poranek.

Zdarzenie: domownicy opłakują "śmierć" Julii.

W akcie: IV.

Szekspir, ten akt przeznaczył na wydarzenia wokół Julii, a w następnych wydarzeniach, to ona podejmuję inicjatywę w odpowiedziach na dalszy splot dramatycznych wydarzeń opisanych w poprzednim akcie.

Motyw w akcie, to: tajemnicza mikstura, dzięki której dziewczynie udaje się zapaść w letarg, czyli stan u człowieka (oraz w przypadku tytułowej bohaterki) zapaść w głęboki sen lub przypuszczaną śmierć.

W tym akcie, Szekspir "gra" uczuciami czytelnika, gdy wracają myśli sprzed splotem złych wydarzeń, gdy znowu dwójka kochanków ma ku sobie i akcja zmierza do szczęśliwego finału.

Akt V

SCENA 1.

Miejsce akcji: ulica w Mantui.

Czas akcji: czwartek, dzień.

Zdarzenie: służący Baltazar zawiadamia Romea o śmierci i pogrzebie Julii. W owym momencie, młodzieniec kupuje silną truciznę , chcę umrzeć (popełnić samobójstwo) przy ukochanej.

SCENA 2.

Miejsce akcji: Werona, cela ojca Laurentego.

Czas akcji: noc.

Zdarzenie: brat Jan tłumaczy Laurentemu, że nie zdążył powiadomić Romea o udawanej śmierci Julii.

SCENA 3.

Miejsce akcji: cmentarz i grobowiec rodzinny Kapuletów.

Czas akcji: noc i piątkowy poranek.

Zdarzenie: na cmentarzu Romeo zabija Parysa, potem sam wypija śmiertelną truciznę. Julia budzi się z letargu i przebija się sztyletem Romea.

Nad zmarłymi ukochaniami dochodzi do pojednania obu zwaśnionych rodów.

W akcie: V.

W tym akcie autor odbiera czytelnikowi wszelkie nadzieje na szczęśliwe zakończenie. Poprzez fatalne zbiegi okoliczności (zabicie Merkucjego z rąk Tybalta, który później traci życie z rąk Romea).

Następnie dowiadujemy się o wygnaniu Romea z Werony,a także decyzji ojca Julii i wpierającej go piastunki, żeby główna bohaterka wyszła za Parysa.

Julia po namowach rodziny zgadza się na ślub z Parysem do którego wkrótce nie dochodzi, gdyż Julia została uśpiona (zmarła).

Czytelnik wczytując się w dalsze kwestie dramatu, dowiaduje się o spóźnionej wiadomości od ojca Laurentego do głównego bohatera, w co jest skutkiem śmierci głównych bohaterów praz Parysa z rąk Romea.

Szekspir zawarł w końcowych kwestiach bohaterów (rodziny zmarłych), żeby dać czytelnikowi pomyk nadziei: poprzez śmierć pary kochanków dochodzi do pogodzenia się obu skłóconych od wieków rodów- dla dlatego utwór nie kończy się pesymistycznie.

Świadczy też o tym (pośmiertnym) tryumfie miłości.

Kapulet= Capuletti. 

Wszelkie dodatkowe informacje, będą zawarte w oddzielnym poście albo po edycji tego, ale za jedyną prośbą.  Dodatkowe informacje, pytania, prośby proszę u mieszać w prywatnych wiadomościach, komentarzach czy przez email: mariola2110@o2.pl

Opracowała: Marida. 

Henryk Sienkiewicz "KRZYŻACY".

Biografia autora: Henryk Sienkiewicz.

Żył 70 lat (ur 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 roku w Vevey), narodowości polskiej.

Charakterystyczne dla owego autora gatunki literackiej to nowele, powieści i publicystyczne typu "Potop", "Krzyżacy", "W pustyni i w puszczy", "Pan Wołodyjowski" i " Quo Vadis".

Lektura: "Krzyżacy".

- Co autor chciał przekazać w książce, jak ma przekaz?:

To powieść historyczna, gdy została opublikowana, to polska znajdowała się pod zaborami. Treść książki miała przypomnieć polakom, o swoim patriotyzmie i miłości do Polski, której nie ma na mapie i obudzić w nich waleczność i wiarę w Polskę.

- Bohaterowie:

a.)Fikcyjni:

Zbyszko z Bogdańca- jest rycerzem, honorowym, walecznym, gotów do walki. Dla swojej wybranki serca (Danusi), jest gotowy uczynić bardzo wiele.

Zbyszko jest rycerzem bez skazy, jest patriotom i oddany swoim ideałom.

Maćko z Bogdańca- jest wielkim rycerzem, ale o innym charakterze niż Zbyszko. Maćko jest w kwiecie wieku, znający życie i podchodzący do niego bardziej praktycznie. Zbytnio go nie interesowało go ideały rycerskie, lecz bardziej majątek rodzinny.

Woli, żeby Zbyszek ożenił się z Jagienką, a niż z Danusią i chce żeby jego bratanek zrezygnował z obiecanych dziewczynie obietnic.

Jurand ze Spychowa- postać dynamiczna (postać, która z biegiem wydarzeń zmienia się jego zachowanie). W książce, możemy zaobserwować jego zmianę wewnętrzną.

Początkowo jest bezwzględny mści się na Krzyżakach,  za to, że zabili mu małżonkę, bardzo kochał swoją córkę. Miłość do niej, była jedynym pozytywnym uczuciem, która w nim pozostała.

Postanawia zostać rycerzem, lecz zostaje fizycznie, nie udolnym starcem. Bohater powstawania, żyć dla Boga. z wiary do Niego, rezygnuję z zemsty na swoich prześladowcach przez owe wydarzenie upodobnia się do Chrystusa, podczas gdy wisiał na krzyżu i przebaczył swoim katom.

Dawniej chciwy i okrutny, a teraz mimo że, Krzyżacy go tak potraktowali był gotów im przebaczyć.

Danusia Jurandowa- jest dziewczynką mająca 12 lat,  nie mająca szansy w powieści dojrzeć jako kobieta- zmarła przedwcześnie. Była piękną, uroczą i byłą nadzwyczajnie delikatna. Ma dworne obyczaje, gra na lutni, śpiewa rzewne piosenki. Jest wcieleniem niewinności i czystości.

Jagienka ze Zgorzelic-  dziewczyna zupełnie przeciwną niż Danusia, ich cechy są kontrastowe. Jagienka, jako prawie kobieta jest krzepka, zwinna, zaradna. Córka prawdziwego rycerza, nie daje sobie kasze dmuchać.

b.) Realistyczni:

Król Władysław Jagiełło- żył w latach 1351-1434. Wielki książę  litewski w latach 1377-1404, król Polski od 1386.

Królowa Jadwiga Andegaweńska- żona Władysława Jagiełły, królowa Polski.

Książe Janusz Mazowiecki- książę mazowiecki, mąż Anny Danuty.

Księżna Anna Danuta- księżna mazowiecka, żona księcia Janusza, córka Kiejstuta, stryjeczna siostra Władysława Jagiełły.

Mistrz Ulrich von Jungingen- od 1407 wielki mistrz zakonu Krzyżackiego, młodszy brat Konrada. Zginął pod Grunwaldem.

Książe Siemowit IV.

Konrad von Liechtenstein- wielki mistrz zakonu Krzyżackiego.

Zawisza Czarny- jest przedstawiony jako wzór cnót i prawości.

Powała z Taczewa.

Jan z Argonii.

Książe Witold-  syn Kiejstuta, stryjeczny brat Władysława Jagiełły, wielki książę Litewski.

* Wszelkie wiadomości na temat wyżej wymienionych postaci, powinniście znaleźć wszelkie informacje w wyszukiwarce google czy innej, ewentualnie "u naszej kochanej wszechwiedzącej cioci"-  inaczej Wikipedii.

 Czas akcji: 

-  Śmierć królowej Jadwigi, 1399- początek.

- Bitwa pod Grunwaldem, 15 lipca 1410- koniec powieści

* Ogółem cała historia trwała 11 lat.

Plan wydarzeń.

1.) Spotkanie w tynieckiej gospodzie.

2.) Napad Zbyszka na posła Krzyżackiego.

3.) Surowy wyrok królewski i ocalenie Zbyszka przez Danusie.

4.) Choroba Maćka, powrót do Bogdańca.

5.) Poznanie Jagienki, polowanie na niedźwiedzia.

6.) Wyjazd Zbyszka na Mazowsze.

7.) Spotkanie z księżną Anną Danutą z Danusią.

8.) Uratowanie życia Fulko de Lorche.

9.) Skargi Krzyżaków na Juranda ze Spychowa.

10.) Ślub Zbyszka i Danusi.

11.) Porwanie dziewczyny.

12.) Jurand u wrót zamku w Szczytnie.

13.) Poszukiwania Danusi przez Zbyszka.

14.) Uwięzienie i okaleczenie Juranda.

15.) Spotkanie z Jurandem.

16.) Wyjazd Maćka i Jagienki do Malborka.

17.) Odnalezienie więzionej przez Zygfryda Danusi.

18.) Choroba dziewczyny.

19.) Zygfryd przed Jurandem- przebaczenie.

20.) Samobójstwo Zygfryda- śmierć Danusi.

21.) Spotkanie Zbyszka i Jagienki na dworze księżnej Anny Danuty.

22.) Zbyszko ze poselstwem w Malborku. Spotkanie Maćka.

23.) Z powrotem w Spychowie. Śmierć Juranda.

24.) Ślub Zbyszka i Jagienki.

25.) Bitwa z Zakonem, inaczej Bitwa pod Grunwaldem.

26.) Powrót do Bogdańca.

Akcja w lekturze rozgrywa się w miastach:

- Kraków;

- Warszawa;

- Płock;

- Szczytno;

- Malbork;

- Ciechanów;

A także akcja rozgrywała się we wsiach, m.in. jak: Bogdaniec i Spychów.

Co i jak w "Krzyżakach"? 

Akcja rozpoczyna się w roku 1399 i kończy w ok 15 lipca 1410. Charakterystyczne wydarzenia rozpoczynające i kończące książkę, to śmierć królowej Jadwigi- początek, Bitwa pod Grunwaldem- koniec.

Henryk Sienkiewicz ukazał życie w tamtych czasach, miłość i poświęcenie- Zbyszka do Danusi, rycerskie życie- Zbyszko lub Maćko, życie nadwornych władców- księżna Anna Danuta oraz  książę Janusz Mazowiecki.

Życie członków Zakonu Krzyżackiego i klasztornego- fragmenty związane z Krzyżakami i jak podróżowano dawniej. Książka ukazuję życie człowieka, ludzi żyjących w tamtych latach, ukazuję wiarę, siłę polaków.

Henryk Sienkiewicz ukazuję w powieści "Krzyżacy" powinności rycerskie, m.in.:  służyć Bogu; być wierny królowi; unikać nie słusznych wojen/ kłótni; bronić słabych, nie winnych, którzy znajdują się w ucisku. Te wartości autor, przypisał Zbyszkowi z Bogdańca.

Charakterystyka postaci: 

Zbyszko z Bogdańca- to postać fikcyjna, pochodząca z rodu który się charakteryzował herbem " Tępa podkowa " z zawołania "Grady".

Bratanek Maćka z Bogdańca.  Jego matką była Jagienka z Bogdańca. Jego rodzice wcześnie zmarli, a chłopcem zaopiekował się jego stryj- Macko, brał udział w walkach.  

Zbyszko jest młodym, pięknym mężczyzną. Ma długie i gęste włosy o jasnym kolorze i wysłowi owe spojrzenie. Twarz jego była młoda z pierwszym meszkiem( zarostem).

Ubierał się najczęściej w kaftan z skóry. Gdy wybierał się w podróż zakładał zbroje lub na polowania, a na szczególne okazje zakładał strój, który dostał od swojego stryja.

Był porywczy, nierozważny gdy zaatakował posła krzyżackiego, ale wytrwały, cierpliwy o wierny danemu słowu, gdy poszukiwał Danusię  do końca, wytrwał w obietnicy, której jej wyznał. Złożył na jej grobie czuby krzyżackie.

Danusia- postać fikcyjna, córka Juranda ze Spychowa, mająca 12 lat. Dwórka księżnej Anny Danuty.

Drobna, szczupła i delikatna o jasnej cerze, o oczach błękitnych. Włosy miała długie, jasne i zazwyczaj przyozdobione wianuszkiem żywych kwiatów. Do twarzy było jej w kolorze niebieskim. Umiała grać na lutni i śpiewała czystym lekkim głosem.

Danusia była lękliwa, wstydliwa, nieśmiała, na przeciwności losu reaguję płaczem. Umie zdobyć się na odwagę i pokonać nie śmiałość o tym wskazuje, błaganie króla dla zakazanego Zbyszka. Była troskliwa opieowała się rannym Zbyszkiem.

Jagienka z Gorzelic- ma 15 lat, jest pół sierotą, od 8 roku życia była wychowywana przez Zycha z Gorzelic. Jagienka była szczupła i miała szerokie ramiona. Dziewczyna o czerwonych ustach, niebieskich oczach, chmielowe włosy, a twarz miała rumianą. Do twarzy było jej w czerwonym. Potrafi jeździć konno, władać bronią, polować.

Odważna, energetyczna, dzielna, gospodarna i współczująca.

Fabua:

- Dzieje miłości Zbyszka, Danusi i Jagienki.

- Walka Polaków i Krzyżaków.

- Losy Polaków pod panowaniem Krzyżaków.

"Krzyżacy" to powieść historyczna ponieważ:

- przedstawia dzieje/wydarzenia odległe pisarzowi- XIV/XV w.

- Występują w niej postacie i wydarzenia autentyczne, np. królowa Jadwiga, bitwa pod Grunwaldem.

- Na tle wydarzeń historycznych występują także postacie fikcyjne, np. Zbyszko i Maćko z Bogdańca.

- Język nasycony archaizmami.

- Szerokie tłoki historyczne, obyczajowe ubiory rycerskie, sposoby walki.

Wszelkie dodatkowe informacje, proszę o zamieszczenie w komentarzach lub wiadomościach email: mariola2110@o2.pl

Opracowanie lektur: dla I gimnazjum.

1.) "Krzyżacy"- Henryk Sienkiewicz.

2.) "Romeo i Julia"- Wiliam Szekspir.

3.) "Zemsta"- Aleksander Fredro.

4.) "Kamienie na szaniec"- Aleksander Kamiński.

5.) "Balladyna"- Juliusz Słowacki

6.)"Pieśni o Rolandzie"- Autor nie znany.

Wszelkie informacje, pytania, opracowania, proszę zgłaszać bezpośrednio do mnie w wiadomościach, komentarzach czy na email: mariola2110@o2.pl